วิสัยทัศน์เศรษฐกิจ โดย รุ่งโรจน์ รื่นเริงวงศ์
สยามรัฐ / วันจันทร์ที่ 6 กุมภาพันธ์ 2549

คนเราต้องกินต้องใช้ ไม่สามารถนอนอยู่บ้านคนเดียวไม่ยุ่งเกี่ยวกับใครนั้นทำไม่ได้ จำเป็นต้องทำมาหากิน ติดต่อค้าขาย ทำธุรกิจกับผู้อื่นเป็นประจำ มีบ่อยครั้งที่เราเกิดเจ็บป่วยต้องล้มหมอนนอนเสื่อ ไม่สามารถถ่อสังขารอันทรุดโทรมร่วงโรยไปทำธุระ ไปติดต่อทำสัญญากับผู้อื่นได้ หรือเกิดธุระด่วนจำเป็นซ้อนขึ้นมากะทันหัน ไม่อาจแบ่งภาคร่างกายเหมือนหนุมานในรามเกียรติ์ได้ จึงจำเป็นต้องมอบหมายให้ผู้อื่นไปทำการแทนเรา ซึ่งเรียกว่า การมอบอำนาจ

การมอบอำนาจ คือ การที่คนหนึ่งมอบให้อีกคนหนึ่งไปทำการต่างๆ แทน อาจเป็นเขาคนหนึ่งมอบให้อีกคนหนึ่งไปทำการต่างๆ แทน อาจเป็นเขาคนหนึ่งมอบให้เธอคนหนึ่ง หรืออาจเป็นเราคนหนึ่งมอบเธอคนหนึ่งก็ได้

เรื่องที่มอบให้ทำแทนนั้น เป็นเรื่องอะไรก็ได้ทุกเรื่อง เช่น ให้เซ็นสัญญาแทน ให้ไปจดทะเบียนที่ดินแทน ให้ไปรับเงินหรือสิ่งของแทน ให้ไปฟ้องร้องต่อสู้คดีแทน ให้ไปซื้อขายทรัพย์สินแทน สารพัดสารเพมอบให้ทำได้ไม่จำกัด

เว้นแต่เรื่องเฉพาะตัว ที่เจ้าตัวต้องทำเองเท่านั้น ย่อมมอบให้คนอื่นทำแทนไม่ได้ เช่น มอบให้แต่งงานแทน เหมือนนิยายน้ำเน่าที่ฮิตระเบิดเรื่องรักกันหลอกๆ อย่าบอกใครนั้น ทำไม่ได้นะครับ ขืนมีการมอบอำนาจอย่างนี้ คงยุ่งพิลึก ผู้รับมอบอำนาจอาจอยากทำ แต่อีกฝ่ายคงไม่ยอม

อีกเรื่อง คือ เรื่องที่ต้องใช้ความรู้ความสามารถเป็นพิเศษ เช่น นักมวย นักร้อง นักแสดง ช่างฝีมือแกะสลัก คนเหล่านี้ต้องใช้ความสามารถพิเศษเฉพาะตัว จะมอบให้คนอื่นทำแทนไม่ได้ เช่น บริษัท รุ่งโรจน์โปรโมชั่น จำกัด จ้าง แสน ส.เพลินจิต มาชกป้องกันแชมป์โลก แสนจะมอบอำนาจให้นายแสบมาชกแทนไม่ได้ หรือบริษัทรุ่งโรจน์มีเดีย จำกัด จ้างคริสตินา มาร้องเพลงอัดเทปจำหน่าย คริสติน่าจะมอบให้มาช่ามาร้องแทนไม่ได้เป็นอันขาด

ผู้มีสิทธิมอบอำนาจนั้น เป็นใครก็ได้ ที่ต้องไปทำอะไร ก็มอบคนอื่นให้ไปทำแทนได้ทั้งสิ้น เว้นแต่ไม่ต้องทำอะไร หรือไม่มีอะไรทำ ก็ไม่รู้จะมอบไปทำไม เพราะมอบไปก็ไม่มีอะไรทำ ก็ไม่รู้จะมอบไปทำไม

ผู้รับมอบอำนาจก็เช่นเดียวกัน เป็นใครก็ได้ทั้งสิ้น แม้จะมอบให้คนบ้าไปทำแทน กฎหมายก็ไม่ห้าม เพียงแต่ผู้มอบต้องเสี่ยงต่อความรับผิดเพราะตัวแทนที่เป็นคนบ้าทำ ตัวการก็ต้องรับผิดดังนั้นคงไม่มีใครบ้าพอจะมอบอำนาจให้คนบ้าไปทำแทน เว้นแต่คนมอบจะบ้าเท่านั้น

แม้จะมอบใครให้ทำแทนได้ก็จริง แต่ผู้มอบซึ่งต้องรับผิดในการกระทำของตัวแทน ต้องพินิจพิเคราะห์พิจารณาอย่างถี่ถ้วนถึงคุณสมบัติ ความรู้ความสามารถของตัวแทนด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องที่สำคัญๆ เช่น มอบให้ทำสัญญาแทนเกิดเซ็นซี้ซั้วไม่ดูตาม้าตาเรือ อาจเสียเปรียบอีกฝ่าย เสียหายล่มจม ล้มละลายได้ หรือมอบให้ไปชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการเสียภาษีกับกรมสรรพากร ถ้ามอบให้คนไม่รู้เรื่องกิจการของตัวการ ไม่มีความรู้เรื่องภาษีไปชี้แจง ก็เท่ากับเหามาให้หาตะรางมาใส่ตัว